Məhərrəm Ayı


Aygün Məmmədzadə
Bu yazıya 1222 dəfə baxılıb.

Müqəddəs kitabımız Qurani-Kərimdə buyurulur:

“Həqiqətən, Allah yanında ayların sayı göyləri və yeri yaratdığı gündən bəri Allahın Kitabında on ikidir. Onların dördü (rəcəb, zülqədə, zülhiccə və məhərrəm) haram aylardır”. (ət-Tövbə, 36) Hicri təqvimə əsasən ilin başlanğıcı məhərrəm ayından hesablanır.

Məhərrəm ayı İslam dinində üç böyük hadisə ilə yadda qalmışdır:

1. Oruc,

2. Qeyd etdiyimiz kimi hicri təqvimin başlanğıcı olması,

3. Həzrət Hüseyn və övladlarının Kərbəlada şəhid edilməsi.

Məhərrəm ayında tutulan oruc tarixi cəhətdən əhəmiyyət daşıyır. Hz. Peyğəmbər Mədinəyə hicrət etdikdən sonra məhərrəm ayının 10-cu günü burada yaşayan yəhudilərin oruc tutduqlarını öyrəndi. Bunun nə orucu olduğunu soruşduqda yəhudilər belə cavab verdilər:

“Bu gün Allahın Musanı düşmənlərdən xilas etdiyi, Fironu dənizdə həlak etdiyi gündür. Hz. Musa (ə.s.) bu gün şükür orucu tutmuşdur”. Hz. Peyğəmbər də onlara:

“Biz Musanın sünnəsini yaşatmaq üçün ona sizdən daha yaxınıq”,- dedi. Həmin hadisədən sonra Allah Rəsulu və müsəlmanlar həmin günü oruc tutdular. Həmin il Ramazan orucu hələ fərz qılınmamışdı. Lakin sonrakı il Ramazan orucu fərz edildikdən sonra müsəlmanların oruc ayı Ramazan oldu. Aşura günü tutulan orucla bağlı isə Peyğəmbər hər kəsi sərbəst buraxdı. İstəyən tutdu, istəməyən tutmadı. Beləliklə də aşura orucu müstəhəb oruc sayıldı.

Alim səhabələrdən olan İbn Abbasın rəvayət etdiyi bir hədisdə yəhudilərə bənzəməmək üçün aşura günü tutulan oruca bir gün əvvəlki, bir gün də sonrakı gün əlavə edildi. Bununla da məhərrəm ayının doqquzu, onu və on biri oruc tutmaq sünnə oldu. Tirmizidə qeyd olunan bir hədisi-şərifdə Hz. Peyğəmbər (s.ə.s.) belə buyurmuşdur: “Aşura günü tutulan orucun Allah qatında o gündən əvvəlki ilin günahlarına kəffarə olacağına ümid edirəm”. Bu hədisin izahında İmam Qəzali belə deyir: “Məhərrəm ayı hicri ilin başlanğıcıdır. Yeni gələn ili oruc kimi xeyirli bir işlə başlamaq daha gözəl olar. Bərəkəti də davamlı olar”.

Məhərrəm ayının hicri təqvimin başlanğıcı sayılması Həzrət Ömərin xəlifəlik illərinə təsadüf edir. Onun bu ayı hicri ilin başlanğıcı təyin etməsindən bugünə kimi bir çox müsəlman dövlətlərdə həmin ay hicri ilin başlanğıcı kimi qəbul edilir.

Həzrət Peyğəmbərin ifadəsi ilə “Şəhrullahil-Muharrəm – Allahın ayı Məhərrəm” olaraq tanınan bu ay ilahi bərəkət və feyzin artdığı bir aydır. Peyğəmbərlər tarixində də məhərrəm ayı mühüm yerə sahibdir:

- Allah Hz. Musaya aşura günündə möcüzə ehsan etmiş, dənizi yararaq Firon və ordusunu suya qərq etmişdir.

- Hz. Nuh (ə.s.)-ın gəmisi aşura günü Cudi dağında quruya çıxmışdır.

- Hz. Yunus (ə.s.) balığın qarnından aşura günü xilas olmuşdur.

- Hz. Adəm (ə.s.)-ın tövbəsi aşura günü qəbul edilmişdir.

- Hz. Yusif qardaşları tərəfindən atıldığı quyudan aşura günü çıxarılmışdır.

- Hz. İsa (ə.s.) dünyaya həmin gün gəlmiş və yenə həmin gün göyə yüksəldilmişdir.

- Hz. Davud (ə.s.)-ın tövbəsi o gün qəbul edilmişdir.

- Hz. İbrahim (ə.s.)-ın oğlu Hz. İsmayıl o gün doğulmuşdur.

- Hz. Yaqub (ə.s.)-ın oğlu Yusifin həsrətinə görə tökdüyü göz yaşlarından tutulan gözləri o gün açılmışdır.

- Hz. Əyyub (ə.s.) həmin gün şəfa tapmışdır.

Bəzi təfsir alimlərindən rəvayət edilənlərə görə Qurani-Kərimdə aşura gününə işarə edən ayə belədir:And olsun on gecəyə (əl-Fəcr, 2)

Aşura günü eyni zamanda Hz. Peyğəmbərin çox sevdiyi nəvəsi, Cənnət Gənclərinin Rəhbəri İmam Hüseynin şəhid olduğu bir gündür. Peyğəmbər nəvələrinin amansızlıqla və əzab-əziyyətlə şəhid edilməsi hər bir müsəlmanın qəlbində dərin yaralar açmışdır. Lakin bu o demək deyil ki, hər il həmin günü ağlamaqla, özümüzü döyməklə keçirməliyik. O günü Həzrət Hüseynə yaraşacaq şəkildə yad etməyin ən gözəl yolu Peyğəmbərin ciyərparasının ümmətə örnək olan davranışlarını oxuyub öyrənmək və təbliğ etməkdir. 20 faiz torpaqlarımızın işğal altında olduğu bir dövrdə İmam Hüseynin cəsarəti, haqq uğrunda canından keçməsi, ədaləti bərqərar etmək naminə böyük fədakarlıqlar etməsi hər birimizi zəfərə ruhlandırmalıdır.  


Aygün Məmmədzadə
Bu yazıya 1222 dəfə baxılıb.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
  • Xocalı yurdum, yuvam, anam, Vətənimdir.
  • Günəş ulduz kimi
  • Yaşıl mərcili əriştə supu
  • Asan türk ev paxlavası
  • Gəncliyə yardım fondunda sertifikat mərasimi
  • Bakıda mövlana işığına toplaşdılar
  • Bananlı karamelli kek
  • Kartoflu muffin
  • MÜBARƏK ÜÇ AYDA HƏYATI YENİLƏNMƏK FÜRSƏTİ
  • İspanaq Yeməyi
  • HƏR YERDƏ İLAHİ KAMERALAR
  • Toyuq sosiskası,Xarço Şorbası
  • Möminlərin anası və sədaqət nümunəsi Hz.Xədicətul-Kübra. (r.a.)
  • Mərhum Musa Topbaş Əfəndidən XANIMLARA TÖVSİYƏLƏR
  • Şeytana Qalib Gəlməyin Yolu
  • Mərhum Musa Topbaş Əfəndinin uşaq tərbiyəsinə verdiyi önəm
  • Qurban Allaha yaxınlaşmaq üçün bir vasitədir
  • Hz. Zeynəbin Emalatxanası
  • İki Qanadlı Təhsil
  • Onu Anarkən
  • Quranda bir ata örnəyi HƏZRƏT LOĞMAN
  • Göbələkli salat
  • Toyuqlu boxça
  • Manna yarmalı tort
  • Yardımlaşmanın fəziləti
  • Ölüm Haqdır
  • Ananaslı keks
  • Yaşıl mərcili makaron salatı
  • Çolpalı Şorbalı Xəngəl
  • Sadə Rulet
  • İçlikli Kartof Topları
  • Pomidor Qəlyanaltısı
  • Aşura
  • Tərəvəzli Gül Kələmi Şorbası
  • Ləzzətli Yuvalar
  • Brovni Keksi
  • Məhərrəm Ayı
  • Təqvimin Tarixi
  • Gavalı Salatı
  • Qurudulmuş Ətli Sürhüllü
  • Buxarda Toyuq Ruleti
  • Donut
  • Ən Gözəl Adlar "O"nundur
  • Əncirli Qozlu Qurabiyə
  • Ev Şəraitində Lülə Kabab
  • Olivye Salatı
  • Toyuq Xəngəli
  • Ər-Rahman, Ər Rəhim
  • İspanaqlı, Qaymaqlı Börək
  • Dadlı Qurabiyə
  • Tezbazar Kök Salatı
  • Arzuman Küftəsi
  • Əl-Məlik, Əl-Quddüs
  • Kumpir
  • Albalılı Parfe
  • Quru Çörək Şirniyyatı
  • Halva
  • Əs-Salam, Əl-Mümin
  • Çaylı keks
  • Sevimli üzlər (uşaq yeməyi)
  • Üzüm Salatı
  • Sobada badımcan börəyi
  • Əl-Muhəymin, Əl-Əziz
  • Midya Şirniyyatı
  • Mərcimək küftəsi
  • Üç rəngli börək
  • Sulu küftə
  • Əl-Cabbar, Əl-Mütəkkəbir
  • Qatıqlı buğda şorbası
  • Kartof pizzası
  • Toyuq ətindən göbələk salatı
  • Ərik cemli piroq
  • Əl-Xaliq, Əl-Bari
  • Ətli Ərzurum şorbası
  • Ətli qat-qat
  • Xanım kaprizi salatı
  • Qozlu piroq
  • Əl-Musavvir, Əl-Ğaffar
  • Omlet kekslər
  • Balqabaqlı, isbanaqlı tort
  • Mərciməkli, küftəli şorba
  • Ətli keks
  • Əl - Qahhar
  • Mövlana və Məsnəvisi
  • Göbələkli kartof damlası ilə şorba
  • Ağlayan kek
  • Tərəvəzli kartof salatı
  • Əl-Fəttah
  • Təbriz Küftəsi
  • Kartoflu Kroket
  • Rulet salatı
  • Kartoflu-pendirli zapekanka
  • Kəsmikli pendirli xaçapuri
  • Portağallı Lokum
  • Əl-Qabid
  • Ətli salat
  • Soğan dolması
  • Göbələkli, kartoflu piroq
  • Qozlu qurabiyə
  • Əl-Basit
  • Xallı toyuq salatı
  • Toyuq ruleti
  • Urfa kababı
  • Qat-qat bükmə
  • Kartof ruleti salatı
  • Beşamel souslu sobada vermişel
  • Plovlu toyuq dolması
  • Qurabiyə
  • Ər-Rafi
  • Əl-Muzil
  • Almalı qurabiyə
  • Toyuq supu
  • Tərs Dolma
  • Saxsıda küftə
  • Qələm qabı
  • Əs-Səmi