Mövlana və Məsnəvisi


Aygün Məmmədzadə
Bu yazıya 940 dəfə baxılıb.

Mövlananın ən önəmli əsəri Məsnəvidir. Məsnəvi ayə və hədislərdən alınan ilhamla yazılmış hekayələrlə son dərəcə qiymətli nəsihətlər ehtiva edir.

1259-1261 illər arasında yazılmağa başlayan Məsnəvi, 1264-1268-ci illər arasında tamamlanmışdır. Düşüncələrini dərin mənalı hekayələrlə anladan Mövlana, Məsnəvini, dini yöndən yetkinləşmə yolunda istəkli olanları məlumatlandırmaq üçün yazmışdır. Dünya həyatına aludə olmağı, Allahdan qafil olmaq şəklində təsvir edən Mövlana, təsəvvüf anlayışını həyatın və insanın gerçəkləri üzərinə qurmuşdur. Cəlaləddin Ruminin Məsnəvisinin bütün ideyasını bu prinsip təşkil edir. O, bütün Məsənəvi boyu insanları ağıla, sevgiyə, eyni zamanda ağıl və sevgiyə əsaslanan dinə səsləyir. Buna görə də Ruminin Məsnəvisini İslamı tərənnüm edən əsər hesab etmək tamamilə doğrudur.

Allaha çatmağı əsl padşahlıq sayan Mövlana, Allah eşqi ilə yox olmaq surəti ilə gerçək varlıq məqamına yüksələ bilməyi, düşüncəsinin mərkəzinə yerləşdirmişdir.

Mövlananın təsəvvüf anlayışında həyatın mənası eşqdir. Allahdan başqasına aşiq olmaq keçici bir həvəsdir:

“Kimin eşqə meyli yoxsa, o, qanadsız bir quş kimidir”.

Məsnəvi əvvəldən axıra qədər Quranın təfsiridir. Quran ideyalarının sadə xalq dilindəki təsvirini axtaran insan Məsnəviyə baxsın. Quranı daha asan dildə başa düşmək istəyən “Məsnəvini oxusun. Məsnəvi təkcə Quranı təfsir etmir, həm də İslam əsaslarına aparan yolu göstərir, bu yolda necə addımlamağın yolunu göstərir. Məsnəvi qaydalar kitabı deyil, qaydaların ruhunu tərənnüm edən eşq kitabıdır. İqbal Lahuri “Cəlal və Qöte” qitəsində Cəlaləddin Rumi haqqında belə yazır: “O alicənab şair, Peyğəmbər deyil, amma kitabı var”.

Sonda yazımızı Mövlananın hikmətli kəlamları ilə tamamlamaq istərdik:

Cahil əgər səninlə dostluq etsə, sonda cahilliyindən sənə ziyan vuracaq. Şirin danışan cahil dostun sözlərini az dinlə, o, köhnə zəhər kimidir.

Canavar əgər sənə tülkülük etsə, tez aldanma, ondan xeyir gəlməz.

Məhəbbətlə acılar şirin olur.

Məhəbbətlə mislər qızıla çevrilir.

Məhəbbətlə dərdlər saflaşır.

Məhəbbətlə tikanlar gülə çevrilir.

Məhəbbətlə zindanlar çəmənlik olur.

Məhəbbətlə od nura çevrilir.

Məhəbbətlə div huri olur.

Məhəbbətlə şah bəndəyə çevrilir.


Aygün Məmmədzadə
Bu yazıya 940 dəfə baxılıb.

MÜƏLLİFİN DİGƏR YAZILARI
  • Xocalı yurdum, yuvam, anam, Vətənimdir.
  • Günəş ulduz kimi
  • Yaşıl mərcili əriştə supu
  • Asan türk ev paxlavası
  • Gəncliyə yardım fondunda sertifikat mərasimi
  • Bakıda mövlana işığına toplaşdılar
  • Bananlı karamelli kek
  • Kartoflu muffin
  • MÜBARƏK ÜÇ AYDA HƏYATI YENİLƏNMƏK FÜRSƏTİ
  • İspanaq Yeməyi
  • HƏR YERDƏ İLAHİ KAMERALAR
  • Toyuq sosiskası,Xarço Şorbası
  • Möminlərin anası və sədaqət nümunəsi Hz.Xədicətul-Kübra. (r.a.)
  • Mərhum Musa Topbaş Əfəndidən XANIMLARA TÖVSİYƏLƏR
  • Şeytana Qalib Gəlməyin Yolu
  • Mərhum Musa Topbaş Əfəndinin uşaq tərbiyəsinə verdiyi önəm
  • Qurban Allaha yaxınlaşmaq üçün bir vasitədir
  • Hz. Zeynəbin Emalatxanası
  • İki Qanadlı Təhsil
  • Onu Anarkən
  • Quranda bir ata örnəyi HƏZRƏT LOĞMAN
  • Göbələkli salat
  • Toyuqlu boxça
  • Manna yarmalı tort
  • Yardımlaşmanın fəziləti
  • Ölüm Haqdır
  • Ananaslı keks
  • Yaşıl mərcili makaron salatı
  • Çolpalı Şorbalı Xəngəl
  • Sadə Rulet
  • İçlikli Kartof Topları
  • Pomidor Qəlyanaltısı
  • Aşura
  • Tərəvəzli Gül Kələmi Şorbası
  • Ləzzətli Yuvalar
  • Brovni Keksi
  • Məhərrəm Ayı
  • Təqvimin Tarixi
  • Gavalı Salatı
  • Qurudulmuş Ətli Sürhüllü
  • Buxarda Toyuq Ruleti
  • Donut
  • Ən Gözəl Adlar "O"nundur
  • Əncirli Qozlu Qurabiyə
  • Ev Şəraitində Lülə Kabab
  • Olivye Salatı
  • Toyuq Xəngəli
  • Ər-Rahman, Ər Rəhim
  • İspanaqlı, Qaymaqlı Börək
  • Dadlı Qurabiyə
  • Tezbazar Kök Salatı
  • Arzuman Küftəsi
  • Əl-Məlik, Əl-Quddüs
  • Kumpir
  • Albalılı Parfe
  • Quru Çörək Şirniyyatı
  • Halva
  • Əs-Salam, Əl-Mümin
  • Çaylı keks
  • Sevimli üzlər (uşaq yeməyi)
  • Üzüm Salatı
  • Sobada badımcan börəyi
  • Əl-Muhəymin, Əl-Əziz
  • Midya Şirniyyatı
  • Mərcimək küftəsi
  • Üç rəngli börək
  • Sulu küftə
  • Əl-Cabbar, Əl-Mütəkkəbir
  • Qatıqlı buğda şorbası
  • Kartof pizzası
  • Toyuq ətindən göbələk salatı
  • Ərik cemli piroq
  • Əl-Xaliq, Əl-Bari
  • Ətli Ərzurum şorbası
  • Ətli qat-qat
  • Xanım kaprizi salatı
  • Qozlu piroq
  • Əl-Musavvir, Əl-Ğaffar
  • Omlet kekslər
  • Balqabaqlı, isbanaqlı tort
  • Mərciməkli, küftəli şorba
  • Ətli keks
  • Əl - Qahhar
  • Mövlana və Məsnəvisi
  • Göbələkli kartof damlası ilə şorba
  • Ağlayan kek
  • Tərəvəzli kartof salatı
  • Əl-Fəttah
  • Təbriz Küftəsi
  • Kartoflu Kroket
  • Rulet salatı
  • Kartoflu-pendirli zapekanka
  • Kəsmikli pendirli xaçapuri
  • Portağallı Lokum
  • Əl-Qabid
  • Ətli salat
  • Soğan dolması
  • Göbələkli, kartoflu piroq
  • Qozlu qurabiyə
  • Əl-Basit
  • Xallı toyuq salatı
  • Toyuq ruleti
  • Urfa kababı
  • Qat-qat bükmə
  • Kartof ruleti salatı
  • Beşamel souslu sobada vermişel
  • Plovlu toyuq dolması
  • Qurabiyə
  • Ər-Rafi
  • Əl-Muzil
  • Almalı qurabiyə
  • Toyuq supu
  • Tərs Dolma
  • Saxsıda küftə
  • Qələm qabı
  • Əs-Səmi
  • Lobya salatı
  • Kartoflu blinçik
  • Toyuqlu tərəvəz dolması
  • Yerkökülü cəzəryə
  • ƏL-HAKƏM